Nakon što smo nedavno dobili Odluku Ustavnog suda Republike Srpske, a koja se tiče utvrđivanja neustavnosti i nezakonitosti odluka Skupštine grada Banje Luke u vezi sa finansiranjem mjesnih zajednica odnosno isplaćivanja naknada članovima savjeta mjesnih zajednica, ponovo smo ovoj instanci predali dvije inicijative.

Poručila je savjetnica gradonačelnika za pravna pitanja, Vedrana Prole.

Podsjetila je da se prva inicijativa odnosi na izmjenu Zakona o budžetskom sistemu, dok se druga tiče Poslovnika Skupštine Grada, obje praćene urgencijama za što hitnije postupanje.

-Kada je riječ o izmjenama Zakona o budžetskom sistemu, koji je počeo da se primjenjuje od 1. januara tekuće godine, istakli smo više proceduralnih i materijalnih nedostataka. Među njima je i taj da je prekršen poslovnik Narodne skupštine Republike Srpske, jer je Zakon usvojen po hitnoj proceduri iako Poslovnik tačno određuje kada se zakon donosi po hitnom postupuku odnosno u slučajevima kada se mogu desiti neslagledive posljedice po život i zdravlje ljudi ili samu Republiku Srpsku. Stoga, nije nam jasno zašto je ovaj zakon morao ići po hitnoj proceduri – istakla je Prole.

Dalje, kako navodi –  sam tekst zakona spominje kako se oduzimaju prihodi od indirektnih poreza za gradove i opštine koji imaju preko 100.000 stanovnika, a to su samo Bijeljina i Banja Luka, a onda da će ti prihodi biti raspoređeni na čak 45 jedinica lokalne samouprave.

-Ono što je bilo još sporno, jeste da Vlada Republike Srpske donosi godišnju kategorizaciju o razvijenosti jedinica lokalnih samouprava i od svih gradova koji su u prvoj kategorji, sredstva se uzimaju samo od Banje Luke i Bijeljine, iako se u istoj kategoriji razvijenih gradova i opština nalaze npr. Gradiška, Laktaši, Doboj, itd. U tom smislu, prekršena su načela iz Ustava Republike Srpske, a koja govore o socijalnoj pravdi, o vladavini prava i ono možda najvažnije, o ravnopravnosti svih jednica lokalne samouprave – pojasnila je Prole.

Govoreći o drugoj inicijativi – kazala je da izmjenom Poslovnika Skupštine, radna tijela kao što su Kolegijum i komisije, mogu skinuti akte sa dnevnog reda, čime se ograničava pravo odbornika da raspravljaju i glasaju o važnim pitanjima.

-Ovo narušava transparentnost i javnost, jer građani ne znaju ko je predlagao uklanjanje nekih tačaka sa dnevnog reda. Smatram da je važno pravnim načinom zaštititi demokratske principe, kao i pravo građana na transparentnost i javnu raspravu o svim pitanjima od značaja za naš grad – kazala je savjetnica Prole.

Napomenula je da je Zakon o lokalnoj samoupravi propisao da postoje dva organa u jednom gradu, i to su gradonačelnik i Skupština Grada i da samo oni imaju određena ovlašćenja.

Osvrnula se i na najave izmjene Zakona o lokalnoj samoupravi, ističući da se pretpostavlja da će te izmjene ići u pravcu da se smanje nadležnosti gradonačelniku u korist Skupštine, te da će u tom slučaju – takođe biti upućena incijativa Ustavnom sudu Republike Srpske za ocjenu ustavnosti.